Mobil Platform için DXcharts: iOS ve Android Uygulamaları için Yerleşik Grafikler 18 Mart 2024 Sorun Yakın tarihli bir çalışmada tespit edildiği üzere, mobil internet trafiği yıldan yıla artmaktadır. Masaüstünde çalışan alım-satım platformlarının mobil versiyonları üzerinden 7/24 işlem yapan amatör ve profesyonel trader’lar da bu trafiğin artmasının nedenlerinden biri olarak gösterilmektedir. iOS ve Android uygulamalarının içinde yerleşik grafik kütüphanesi bulunmasına dair çok sayıda talep, DXcharts ekibine iletilmektedir. Bu konuda piyasada mevcut çözümler web tabanlı, yerleşik uygulamaları taklit eden uygulamalar olup, bunlar modern mobil cihazların sunduğu olanaklardan faydalanamamaktadır. Mobil uygulamalara geçiş yapan ciddi sayıda kullanıcı dikkate alındığında, grafik özelliklerine duyulan ihtiyaç da ön plana çıkmaktadır. DXcharts ekibi bu durumu bir fırsat olarak görerel bu konudaki sektörel deneyim ve uzmanlığını kullanmış ve sermaye piyasası aktörlerinin beklentisine ve standartlarına uygun bir çözüm geliştirmek istemiştir. Çözüm Devexperts ekibinin mobil uygulamalarda kullanılan grafik ve teknik analiz araçları üzerindeki geliştirme deneyimleri göz önüne alındığında, bu sorunun çözümü için izlenebilecek birkaç alternatif belirlendi ve değerlendirildi: Mevcut grafik kütüphanemizi kullanabilir, bunu modern kalite standartlarına uyum gösterecek şekilde güncelleyebilirdik. Sıfırdan yeni bir uygulama oluşturabilirdik. Web üzerinde çalışan mevcut grafiklerimizin temelini ve mantığını kullanarak mobil bir çözüm üretebilirdik. İlk seçenek değerlendirildiğinde, çok fazla teknik sorun çıkabileceğini gördük. Ürettiğimiz sonuç günümüz kullanıcılarını tatmin etmeyebilirdi. İkinci seçenek ise hem yalın yaklaşımımıza uymuyordu, hem de projenin beklenen tamamlanma süresini büyük oranda etkileyecekti. Bu koşulllarda üçüncü seçenek sağladığı avantajlar sayesinden diğerleri arasından öne çıkıyordu: Daha kısa devreye alım süresi: Web’de çalışan grafiklerin temeli mobile uyarlanarak kullanılacağı için, yeni baştan bir program yazılmasına gerek olmayacaktı. Daha düşük maliyet: Büyük bir ekip gerektirmeden, hızlı bir şekilde bu çözüm uygulanabilecekti. Tüm hedeflerin karşılanması: Mobilde işlem yapan trader’ların ihtiyaçlarına göre özelleştirilen bir yerleşik uygulama, piyasada bir boşluğu dolduracaktı. Sonuçlar Mobilde ve masaüstü versiyonda çalışan trader’ların kullanım senaryolarına uygun olarak DXcharts’ın mevcut özellikleri revize edildi. Web’de ve masaüstünde çalışan versiyonların tüm özelliklerini yansıtmak yerine, grafik yüzeyi etkileşimli hale getirildi. Bir yandan da, kullanıcı deneyimi mobile özgü kodlar ile yeni baştan tasarlandı. Mobil DXcharts Yeni teknolojileri kullanarak, grafik tasarımında en etkin yaklaşımı benimsedik. Önemli kazanımlardan biri, grafiklerin yerleşik uygulamaya bağımlı olmaması sebebi ile farklı cihazlar arasında tutarlılık sağlanmasıdır. Böylece uygulama daha esnek olmakta, farklı ortamlara daha kolay uyarlanabilmekte ve sürüm çıkarılması daha hızlı olmaktadır. Bu işin en zorlu kısmı, grafikler ve yerleşik uygulamadaki özellikler arasındaki etkileşimi sağlamaktı. Bu yöntemle web dünyasının verileri mobil uygulamalarda başarı ile görselleştirilebildi. Kurduğumuz esnek yapı sayesinde ürünümüz çeşitli ihtiyaçları karşılayabilmektedir. — Nikita, Android Platformu Sistem Geliştirme Uzmanı, Devexperts DXcharts Mobil’de gösterge konfigürasyonu DXcharts mobil uygulaması, aslında temel grafiği veren bir tarayıcıdır. Bu yaklaşımın önemli bir avantajı; ileride temel web grafiğine yeni özellikler eklendiğinde, bunların mobil taraftaki sistem geliştirme ekiplerinin küçük müdahaleleri ile mobil uygulamaya aktarılabilecek olmasıdır. Geliştirme tarafındaki zor işlerden biri, hacmi büyük olan verileri almak, işlemek ve grafikte göstermekti. Veri akışının kesintisiz olması ve gecikmeden gösterilmesi büyük öneme sahip. Grafiklerin oluşturulmasında modern teknolojileri kullanarak en etkin yöntemi seçtik. Bu sayede grafik iletimi yerleşik uygulamanın bir işlevi olarak gerçekleşmediğinde veri akışında gecikmeleri engelledik, geliştirme sürecini hızlandırabildik ve tüm platformlar arasında denklik sağladık. Benim için geliştirme tarafındaki heyecan verici işlerden biri, kullanıcıların grafik ile etkileşim içinde olmaları, grafik üzerinde istedikleri gibi çizim yapabilmeleri ve verileri istedikleri tarzda görselleştirebilmeleri olmuştur. Yerleşik işlevlerin web bileşenleri ile entegre edilmesi, çok sayıda avantaj ve esneklik getirmiştir. — Anastasia, iOS Platformu Sistem Geliştirme Uzmanı, Devexperts Bu projede için görevlendirilen 3 kişilik ekibimiz, görevini kısa süre içinde tamamlayarak, temel grafik etrafında şekillenen iki adet yerleşik mobil kütüphane hazırlamıştır. Bu sayıda bir ekibin iyi iş çıkarması, gelecekteki mobil uygulama entegrasyonları için de örnek teşkil etmiştir. DXcharts mobil kütüphaneleri Grafikleri uygulama içinde çizmek yerine, mevcut DXcharts web kütüphanesini web gösterimi içine yerleştirmeyi tercih ettik. Mevcut grafik gösterim işlevlerini bir araya getirerek, önemli kaynak tasarrufu sağladık. Web ekibi verilerin görselleştirilmesi üzerine eğilirken, biz kullanıcı arayüzüne odaklandık. En güzel tarafı da, geleceğin ürünü için mimari tasarım yapmış olmaktı. Projemiz diğer uygulamalar için de bir yerleşik kütüphane olduğu için, mobil uygulamaların mimari tasarımında kullanılan standart yöntemleri tam olarak kullanamadık. Son aşamayı gerçekleştirecek olan sistem geliştirme uzmanının kütüphanemize nasıl entegre olacağını, bunun konfigürasyonunu nasıl yapacağını, bizim tarafa veriyi nasıl ileteceğini (piyasa araçları, mum grafikleri, vb) dikkate almamız gerekti. — Dmitrii, Android Platformu Sistem Geliştirme Uzmanı, Devexperts Mümkün olan en kısa zaman içinde, DXcharts ürünü mobil uygulamalarda tam teşekküllü grafiklere kavuşmuş oldu. Kullanıcılar da, ürünün web versiyonundaki işlev zenginliğine ve hareket özgürlüğüne mobilde kavuşmuş oldular. Şimdi Devexperts, yeni mobil grafikleri DXtrade uygulamalarına entegre etmek üzerine çalışmaktadır. Bu çalışmalar sonucunda, DXcharts müşterileri yakında ileri düzey, çok işlevli ve kuvvetli mobil grafiklere erişecek, önemli bir rekabet avantajı elde edeceklerdir. Ekip çok iyi iş çıkardı—çeşitli bakış açılarını çalıştık, optimal olanı seçtik ve piyasadaki en üst düzey mobil grafik setlerinden birini teslim ettik. Yüksek maliyet gerektirmeyen bu çözüm ile Devexperts ürünleri arasındaki uyum her zamankinden daha iyi bir düzeye erişmiş olacak. — Andrey Shuvlenov, Devexperts Mobil DXcharts aracı kurumlar için, kendi müşterilerine benzersiz bir hizmet sunmaları amacı ile tasarlanmıştır. Şirketiniz Mobil DXcharts’ı ilk keşfedenlerden biri olabilir. Buradan ücretsiz bir aylık deneme sürenizi başlatabilirsiniz.
Hindistan’ın Önde Gelen Aracı Kurumlarından Biri İçin Yüksek Hacimli Emir Yönetim Sistemi 17 Temmuz 2023 Müşteri Hakkında Hindistan’ın en hızlı büyüyen aracı kurumlarından biri olan müşteri şirketin, Temmuz 2023 itibarıyla 11 milyon adet kayıtlı kullanıcısı bulunmaktadır. Aracı kurumun sunduğu platformda Hindistan’da işlem gören hisse senedi, yatırım fonu, türev araçlar, borsa yatırım fonu, dijital altın, döviz, emtia, vadeli işlem ve opsiyon gibi varlıkların alım-satımı yapılabilmekte, halka arz edilen hisse senetleri de satın alınabilmektedir. Şirketin misyonu, Hindistan’da alım-satım ve yatırım yapmayı basitleştirmektir. Sorun Uygulanan pazarlama kampanyaları ve Hindistan kriket kuruluşları ile yapılan iş ortaklıkları sayesinde, platformun kullanıcı adedinde bir sıçrama gerçekleşmek üzereydi. Müşteri adedinde beklenen bu sıçramanın sorun çıkarmaması için, kapasitesi 20 milyon kullanıcıyı ve günlük 35 milyon emri karşılayabilecek, yatay ölçeklenebilir bir emir ve risk yönetim sistemine ihtiyaç duyulmaktaydı. Yatay ölçeklemenin esnek bir yapıda olması da gerekmekteydi. Bu gereksinim, emir yönetim / risk yönetim sisteminde gerçekleşen her bir hareketin –gerek yeni, gerekse eskinin iptali şeklinde olsun–, hızlıca sonuçlandırılması anlamına gelmekteydi. Esneklik ihtiyacı şu şekilde ifade edilmişti: Tüm işlemlerin yaklaşık %40’ının bir seansın ilk ve son 30 dakikasında gerçekleşmesi gibi, normalde beklenmeyen bir dağılım ile karşılaşıldığında, sistem bu durumu sorunsuz halletmeliydi. Bir sistemde ortalama bir iş yüküne göre ayarlanmış olan sabit sayıda işlem düğümü (process node) bulunuyorsa, söz konusu sistemin kritik saatlerde, yani en yoğun günlerin açılış ve kapanış saatlerinde olumsuz etkilenmesi büyük ihtimaldir. Diğer yandan, düğüm adedi performansın en fazla olması gereken saatlere göre belirlenirse, müşteri bu sefer de kullanmadığı kapasite için fazladan bulut kaynak masrafına katlanacaktır. Esnek ölçeklendirme, bulut kaynak masraflarında %40’a varan tasarruf sağlayabilmektedir. İhtiyaçlarını böylece tespit etmiş olan müşteri, kullanmakta oldukları emir ve risk yönetim sistemini geliştirmiş olan yazılım şirketi ile görüşmeye başlamıştır. Halihazırdaki donanımın kapasite sınırına ulaştığını ifade eden söz konusu yazılım şirketi, mevcut sistemin bu çapta bir büyümeyi karşılayamayacağı şeklinde görüş bildirmiş, son yapılan stres testleri de iyi sonuç vermemiştir. Bunun üzerine başka bir yazılım şirketi arayan müşteri, Devexperts’i seçmiştir. Daha önce de bizimle iş yapmış olan aracı kurumun yönetici kadrosu, Devexperts’in yazılım kalitesinden ve sermaye piyasası alanındaki bilgi birikiminden memnun kalmıştı. Çözüm Projenin ana hedefi, geliştirilecek emir yönetim sisteminin şu özellikleri barındırması olarak belirlenmişti: Hindistan’ın önemli üç borsasında işlem yaptırılabilmesi: Ulusal Hisse Senedi Borsası (National Stock Exchange – NSE), Bombay Hisse Senedi Borsası (Bombay Stock Exchange – BSE), ve Mumbai Emtia Borsası (Mumbai Commodity Exchange – MCE). İhtiyaca göre ölçekleme: Devexperts’in hazırlayacağı emir yönetim sisteminin, aşırı yükü temizleyecek yeni bir hareket iletme kabiliyetine sahip olması. Gün başı mutabakat işlemlerinin gözardı edilebilir bir kesinti süresi içinde gerçekleştirilebilmesi. Kullanıcıların hesaplarına 7/24 ulaşarak portföy ve emirlerini görebilmeleri. Hedeflenen iş yükü: Hesap adedi 25 milyon, emirler ise günde 35 milyon. Şekil 1. Sistem tasarımı İstenen özelliklerin her biri, ayrı çalışma gerektirmekteydi. Süre kısıtı da olunca, sıfırdan yeni bir yazılım geliştirmek mümkün gözükmemiştir. Bu nedenle, Devexperts mevcut ürünlerinden DXtrade platformunu, ve ilişkili emir yönetim ve risk yönetim motorlarını kullanmaya karar vermiştir. Ekibimiz DXtrade’in senkronize bir kopyası üzerinde çalışmıştır. Bu sayede bir yandan ürüne gelen rutin güncellemeler aynen yansıtılmış, bir yandan da müşteri ihtiyaçlarının gerektirdiği uyarlamalar yapılabilmiştir. Yapı bu şekilde kurulduktan sonra, proje ekibinin önemli ürün güncellemelerini alması sadece birkaç saat sürmüş (ayda yaklaşık bin adet güncelleme işlemi), versiyonlar arası uyumsuzluk sorunları görülmemiştir. Projenin ilk aşamasında, Hindistan’ın üç borsası ile kurulacak bağlantıların altyapısı hazırlanmıştır. Bu aşama kapsamında tamamlanan işler: Hindistan’ın üç borsası ile bağlantıların inşa edilmesi: Ulusal Hisse Senedi Borsası (National Stock Exchange – NSE), Bombay Hisse Senedi Borsası (Bombay Stock Exchange – BSE), ve Mumbai Emtia Borsası (Mumbai Commodity Exchange – MCE). Bağlantıların her biri, kendi ikili protokolünü kullanmaktadır. Borsanın sermaye piyasası / vadeli işlem ve opsiyon segmentleri için ZIP sıkıştırma kullanılan ikili TCP protokolü uygulanması Borsanın birden çok sayıdaki hattına ağ geçidi kurulması Emir yönetim sisteminde gerçekleşen hareketlerin borsa ağ geçidine yönlendirilmesi. Şekil 2. Emir Yönetim Sistemi ve veritabanı paylaşımı Bir sonraki aşamada entegrasyonlar kurulmuş, emir ve risk yönetim süreçleri tanımlanmıştır: NSE SPAN teminatlandırma Metrik hesaplamaları Risk izleme aracı Gün başı mutabakatı NSE’ye özel, ilave emir türleri / bilgi alanları Pozisyon dönüşümü Şekil 3. Alım-satım iş akışı Devexperts, şunları yerine getirmek durumundaydı: İşlem gerçekleştikçe harekete geçen bir sistem kurmak. Borsalar mesajların yerine ulaşması ve sıralamasına dair garanti vermemektedir. Sistem, bunları kendi içinde halletmek zorundadır. Müşterinin aracılık sistemini DXtrade platformu ile entegre etmek. Sistemi kısa süre içinde kullanıma sunmak ve maliyet tasarrufu sağlamak için, Devexperts mevcut aracılık çözümünü müşterinin ihtiyaçlarına göre uyarlamak yolunu tercih etmiştir. Bu sayede etkin bir çalışma yapılmış ve ürün kısa sürede teslim edilmiştir. Şekil 4. Üst seviye tasarım ve devreye alım şeması “Günde 35 milyon emri karşılayabilecek istikrarlı ve ölçeklenebilir bir sistem kurmak kolay iş değildi. Müşteri ihtiyaçlarına göre uyarlayacağımız sofistike bir yazılım tasarlayıp geliştirmemiz gerekmekteydi. Ortaya çıkacak sistem iç bütünlüğünden taviz vermeksizin, çok büyük miktardaki emri sorunsuz işleyebilmeliydi. İtinalı planlama, inovatif düşünce ve müşteri ihtiyaçlarının çok iyi anlaşılması sayesinde, müşterinin sadece acil ihtiyaçlarını karşılamakla kalmayıp, ileride işlerinin daha da büyüme durumu için sağlam bir temel teslim ettik. Söz konusu alandaki en gelişmiş teknolojileri sağlam bir mimari ile birleştirerek, ağır iş yükünü asgari kesinti ve azami performans ile karşılayan bir sistem meydana getirdik.” — Mikhail, Devexperts solution architect Sonuçlar Müşteri ile işbirliği içinde çalışılan birkaç ay sonunda, Devexperts müşteriye ölçeklenebilir ve esnek bir yazılım çözümü sunmuştur. “Emir hacmimizi karşılayan bir çözüm üretme yolundaki azminizi takdir ettik. Devexperts ekibinin uzmanlığı, ileri düzey teknolojisi ve güçlü mimarisi operasyonel faaliyetlerimize seviye atlatmış, sektör içinde de örnek gösterilmemizi sağlamıştır. Ortaya koydukları mükemmel performans ve azimli çalışmaları için, çözüm mimarı ve tüm ekibe şirketimiz adına şükranlarımı sunarım.” — Program Yöneticisi, Müşteri
TEB Yatırım için Mobil Alım-Satım Uygulaması 9 Ocak 2023 Müşteri Hakkında TEB Yatırım, borsada işlem gören menkul kıymet ve türev araçların alım-satımı için aracılık hizmeti veren bir aracı kurumdur. Türkiye’nin önde gelen bankalarından Türk Ekonomi Bankası A.Ş. (TEB) iştiraklerinden biri olan şirket, TEB’in 1997 yılında Fransız BNP Paribas Grubu ile ortak olması neticesinde oluşmuş olan şirketler grubunun bir üyesi olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. [case_study_company_logo] Sorun Müşterilerinin her zaman ve her yerden portföylerini yönetebilmesini isteyen TEB Yatırım, bunun için İOS ve Android uygulamaları yaptırmak istemişti. Uygulamalar özel olarak Türkiye piyasası için geliştirilmeli, ve buna ilaveten istenecek özel işlevleri içermeliydi. Uygulamalar geliştirilirken TEB grubunun iç düzenlemeleri ve uyum prosedürleri dikkate alınmalıydı. Çözüm Daha önce de Devexperts ile iş yapmış ve bundan memnun kalmış olan TEB Yatırım, bu projede de bizi seçmiştir. Devexperts’in Türkiye piyasasındaki tecrübesi de zaten bilinmektedir. Müşterinin devam eden olan çok sayıda projesi bulunmakta, ve bunların bir sıraya göre devreye alınması gerekmekteydi. Bundan dolayı, işin kısa sürede bitirilmesi gerekiyordu. Elimizde halihazırda Türkiye piyasası için geliştirilmiş olan bir alım-satım platformu bulunduğu için, istenen kısa sürede iş teslim edilebilmiştir. Mevcut platformu müşterinin ihtiyaçlarına göre uyarlamak ve istenen widget’ları ilave etmek yeterli olacaktı. Gelişkin alım-satım ve analiz olanakları içeren platform, tam teşekküllü bir finansal işlem ortamı olarak sunulmuştur. İşlem yapılabilen varlık türleri arasında Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetleri, opsiyonlar, vadeli işlemler ve varantlar yer almaktadır. Müşteri talebine istinaden, yatırımcılar için özel bir tavsiye işlevi hazırlanmıştır. Bu sayede, müşteri bünyesinde çalışan araştırma uzmanları yatırımcılara piyasa analiz veri ve raporlarını sunabilmekte, yatırımcılara portföy kararlarını alırken yardımcı olmaktadır. TEB YATIRIM TRADER’da bulunan ısı haritası widget’ı Projede uygulama kullanıcılarına yönelik çeşitli widget’lar kullanılmış olup, ısı haritası bunlardan biridir. Hisse senedi piyasası için haber ve veri kaynakları uygulamalara entegre edilmiş ve isteğe göre tanımlanabilen uyarı işlevi sunulmuştur. Kullanıcıların daha hızlı karar vermelerini sağlamak üzere, kullanıcı arayüzünün alt tarafına hızlı emir giriş paneli yerleştirilmiştir. TEB Yatırım yatırımcılar ile gerçekleşen evrak akışını da basitleştirmek istemiş, bunun için bir belge iletim işlevi hazırlanmıştır. Artık yatırımcılar doğrudan uygulama içinde belge imzalayabilmektedir. Müşterinin güvenlik gereksinimlerini karşılamak üzere, iki aşamalı kimlik doğrulama işlevi sunulmuştur. Sistem geliştirme ve test çalışmaları tamamlandıktan sonra, uygulamalar bankanın uyum ekipleri tarafından incelenmiştir. Uyum ekibi tarafından da onaylandıktan sonra, uygulamalar piyasa sürülerek Apple ve Google uygulama mağazalarından indirilebilir hale getirilmiştir. Sonuçlar TEB Yatırım’ın iOS ve Android ortamlarında piyasaya sürdüğü TEB YATIRIM TRADER isimli uygulamada hisse senedi, opsiyon, vadeli işlem ve varant işlemleri yapılabilmektedir. TEB YATIRIM TRADER uygulamasında teknik analiz araçları ve buna yönelik veri kaynakları yer almaktadır. TEB Yatırım uzmanları bu uygulamayı kullanarak piyasa analiz veri ve raporlarını müşterilere iletebilmektedir. Ayrıca, uygulama içindeki işlev ve bilgiler sayesinde yatırımcıların portföy yönetim ve karar verme kabiliyetleri artırılmıştır. TEB YATIRIM TRADER bir yandan da, dxFeed kanalı ile piyasa verisi, ve özelleştirilmiş piyasa haberleri sunmaktadır. Yatırımcılar evrak iletimini de artık daha kolay bir şekilde, TEB YATIRIM TRADER uygulaması içinden belge imzalayarak halledebilmektedir.
Bir Aracı Kurum için, ABD Piyasalarında Kote Hisse Senedi ve Opsiyonlara Erişim Sağlayacak Çoklu Varlık Alım-Satım Platformu 27 Mayıs 2022 Müşteri Hakkında Müşteri, 2010’ların başlarından itibaren faaliyette olan tescilli bir aracı kurumdur. Kendi müşterilerine hem ileri düzey alım-satım platformlarına erişim, hem de bireysel, kurumsal ve alternatif yatırım hizmetleri sunmaktadır. Sorun Müşteri, ABD’de yerleşik olmayan yatırımcılara ABD piyasalarında kote hisse senetleri ve opsiyonlarda işlem yapma olanağını sunmak istiyordu. Bu olanak hem doğrudan alım-satım, hem de CFD türev aracı şeklinde sağlanmalıydı. Dolayısıyla, ABD ve diğer piyasalara erişim sağlayacak, kendilerine ait bir çoklu varlık alım-satım platformu inşa edilmeliydi. Çözüm Müşteri Devexperts ile irtibat kurarak alım-satım platformu geliştirilmesi talebini iletirken, finans yazılımları ve özellikle de alım-satım platformları konusundaki geçmiş başarılarımızın farkındaydı. Üçüncü taraf hizmet sağlayıcıların müşteriye sunduğu her hizmet ve yazılım kalemi için ayrı ayrı entegrasyon kurulmasının gerekmesi, projenin teknolojik bakımdan zorlu tarafını teşkil etmekteydi. Projenin Devexperts’e düşen tarafı, web ve mobil için alım-satım platformu kullanıcı arayüzleri, ve kendi kullanıcı arayüzüne sahip olan bir risk yönetim sistemi geliştirmekti. Projenin ilk safhasında, kullanıcı arayüzü de dâhil olmak üzere tam teşekküllü bir risk yönetim sistemi teslim edilmiştir. Bu sistem sayesinde müşterinin çalışanları; hesapları, işlemleri, emirleri, pozisyonları ve aracılık operasyonları ile ilgili ihtiyaç duyabilecekleri diğer tüm bilgileri filtre uygulayarak görüntüleme olanağına kavuşmuştur. Sistem kredili hesaplar üzerinde hem manuel, hem de otomatik ayar şeklinde risk kontrolü yapmak için de kullanılabilmektedir. Arayüz web tabanlı olup, gösterilen öğelerin yerleşiminde dinamik bir yaklaşım benimsenmiştir. Müşteri için hazırlanan alım-satım platformu, hisse senedi ve opsiyonlarda alım-satım hizmeti sunan aracı kurumlar için geliştirdiğimiz platform olan DXtrade XT üzerine inşa edilmiştir. Sistemin arka tarafında yoğun bir geliştirme faaliyeti sürdürülmüş, DXtrade XT’ye kredili alım-satım algoritması, açığa satışlarda ödünç alınabilirlik kontrolü, ve bu konuda veri sağlayan kuruluşlar ile entegrasyon işlevleri eklenmiştir. Ayrıca, FIX API üzerinden algoritmik işlem yaptırma ve arka ofis hizmeti veren bir üçüncü taraf ile otomatik mutabakat işlevleri eklenmiştir. Nihayetinde, müşterinin vizyonu ile uyumlu olan, markası müşteriye ait olan, özelleştirilmiş bir kullanıcı arayüzü bulunan modern bir platform ortaya konmuştur. Müşterinin detaylı gereksinimleri tamamıyla karşılanmıştır. Üzerine çok kafa yorulmuş olan kullanım kolaylığı, ve trader’lar için ilave araçlar sayesinde, sektör de kendine özgü, yeni bir arayüz kazanmıştır. Sonuçlar Web ve mobil kullanıcı arayüzlerinden, ve kendi kullanıcı arayüzüne sahip olan bir risk yönetim sisteminden oluşan, özelleştirilmiş alım-satım platformu müşteriye teslim edilmiştir. Platform çeşitli finansal hizmet sağlayıcıları ile de entegre edilmiştir. Platform sayesinde müşteri, trader’larına ABD ve diğer piyasalara erişim olanağı sağlayabilmiştir. Aynı zamanda, ABD’de yerleşik olmayan kişilere ABD piyasalarına kote olmuş olan hisse senedi ve opsiyonlarda doğrudan veya CFD türevi şeklinde işlem yapma olanağı sağlanmıştır.
Çeşitli Varlık Sınıflarında Hizmet Veren Bir Aracı Kurum İçin İş Sürekliliği Çözümü 18 Şubat 2022 Müşteri Hakkında Müşteri, merkezi Ortadoğu’da bulunan ve dünya çapında faaliyet gösteren bir aracı kurumdur. FX, kriptopara ve hisse senedi gibi çeşitli varlık sınıflarında finansal hizmetler ve kopya alım-satım hizmetleri vermektedir. Sorun Müşteri hizmetlerini kendine ait olan alım-satım platformu üzerinden sunmakta olup, söz konusu platform bakım yapılan zamanlarda kullanılamamaktadır. Bu türden durumlarda, müşteri trader’lara iş sürekliliği planının bir bileşeni olarak, alternatif bir yazılım kullandırmaktadır. Ancak bu alternatif yazılımın bazı performans kısıtları bulunduğu için, müşteri daha ileri düzey ve ölçeklenebilir bir çözüme ihtiyaç duymaktadır. Yeni çözümün aşağıdaki gereksinimleri karşılaması gerekmekteydi: Alım-satım platformu çalışmadığı zaman, son kullanıcılar için iş sürekliliğini sağlamakEmir iptal ve pozisyon kapama taleplerinin doğrudan ve sorunsuz bir şekilde iletilebilmesini sağlamakMüşterinin çalışanlarına yukarıda belirtilen son kullanıcı taleplerinin yerine getirmesinde kolaylıklar sağlamakBirkaç saat süresince yüklü işlem hacimlerini karşılamak Çözüm Müşteri, yukarıda özetlenen ihtiyaçlarının karşılanması için Devexperts ile irtibat kurmuştur. Kendilerine iş kapsamının ve çözüm mimarisinin sunulmasını takiben proje başlatılmıştır. Sistem geliştirme sürecinde, aşağıdaki kalemler hazırlanmıştır: Web üzerinden alım-satım için işlem arayüzü uygulamasıMüşteri veritabanı ile entegre edilen sunucu yazılımıMüşterinin kendi çalışanları tarafından kullanılacak olan arka ofis web uygulaması Kullanışlı bir ekran yerleşimi ile, işlem arayüzü web alım-satım uygulaması hazırlanmıştır. Masaüstünde, tabletlerde ve mobil ekranlarda sorunsuz bir şekilde çalışmaktadır. Müşterinin istediği üzere, uygulama iframe kullanmaktadır. Bu sayede, müşteri uygulamayı başka bir web uygulaması veya sitesi içinde görüntüleyebilmektedir. Müşterinin son kullanıcıları mevcut giriş bilgileri ile hesaplara erişebilmektedir. Müşterinin kimlik doğrulama sistemi ile entegrasyon kurulması sayesinde, bu şekilde erişim mümkün olmuştur. Pozisyonları kapamak ve emirleri iptal etmek için işlem arayüzü web alım-satım uygulamasını kullanabilmektedirler. Ön taraf ve arka tarafın bağlantısı REST API kullanılarak yapılmıştır. Bir arka ofis web uygulaması sayesinde, son kullanıcıların ilettiği pozisyon kapama ve emir iptal talepleri müşterinin kendi çalışanları tarafından izlenerek sonuçlandırılabilmektedir. Sistem mimarisi Güvenlik Önlemleri Kullanılabilirlik İşlem arayüzü uygulaması ve buna bağlı sunucu yazılımı esnek bir şekilde ölçeklenebilmektedir. Bu yapı en az dört saat boyunca 500.000 adet eşzamanlı kullanıcıyı kaldırabilmektedir. Uygulama devreye alınmadan önce yük testi yapılarak bu sayı teyit edilmiştir. Takip Üst düzey kullanılabilirlik, ölçeklenebilirlik ve takip işlevleri sunmak üzere, Azure Kubernetes cluster kullanılmıştır. Gizlilik ve Bütünlük İstemci ve sunucu arasında gerçekleşen tüm iletişim ve veriler, sektör standartları ve en iyi uygulamaları çerçevesinde şifrelenmiştir. Sonuçlar Müşteriye sağlanan iş sürekliliği çözümü sayesinde, ana alım-satım platformu bakıma girdiğinde son kullanıcılar ve şirketin kendi çalışanları faaliyetlerine devam etmektedir. Bu sayede, son kullanıcılar doğrudan ve sorunsuz bir şekilde emir iptal ve pozisyon kapama taleplerini iletebilmektedir. Bir yandan da, müşterinin kendi çalışanları arka ofis web uygulamasını kullanarak bu talepleri sonuçlandırmaktadır. Uygulama devreye alınmadan önce test edilerek de görüldüğü üzere, sağlanan çözüm birkaç saat boyunca oldukça büyük bir yükü kaldırabilmektedir. Çözümün bütününe ait kaynak kodu da müşteriye teslim edilmiştir.
Bir CFD Aracı Kurumu için Mobil Alım-Satım Uygulaması Sistem Tasarımı 22 Aralık 2021 Müşteri Hakkında Müşteri, FX ve emtia piyasalarında CFD alım-satım hizmeti sunan, Avrupa’da yerleşik bir aracı kurumdur. Bireysel ve kurumsal müşterileri bulunmakta, bu müşterilere 20’den fazla alım-satım aracı kullandırarak 150’den fazla üründe işlem yapma olanağı sağlamaktadır. Müşterinin faaliyetleri CySEC, FCA, DFSA ve FSCA düzenlemelerine tabidir. Sorun Müşterinin artık iyice eskimiş olan mobil uygulaması, analiz verileri, piyasa haberleri ve alım-satım ile ilgili diğer içerik için birincil veri kaynağı işlevini görmektedir. Mevcut durumda doğrudan alım-satım işlevi içermeyen uygulama, bu hali ile önemli bir sorun teşkil etmektedir. Müşterinin mevcut alım-satım sunucularının alım-satım motoru olarak çalışması, kullanıcı arayüzünün ise hem yalın bir yapıda olması, hem de iyi bir kullanıcı deneyimi yaşatması gerekmektedir. Özetle, istenen alım-satım çözümünün aşağıdaki gereksinimleri karşılaması gerekmektedir: Müşterinin mevcut mobil uygulamasının özelliklerini barındırması,Alım-satım işlevi içermesi, Müşterinin alım-satım platformları ile hesap düzeyinde entegre olması,Demo hesap işlevi içermesi,Android ve iOS platformlarından erişilebilmesi. Performans gereksinimi ise, eşzamanlı 5000 adet kullanıcı olarak belirtilmiştir. Çözüm Müşteri Devexperts’ten mevcut uygulamasının özelliklerini barındıran ve tüm yeni gereksinimlerini karşılayan bir sistem tasarlamasını talep etmiştir. Durum analiz edildiğinde, aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: Müşterinin mevcut uygulaması, yerleşik uygulama kodlarının ve platformlar arası kullanılan teknolojilerin bir karmasıdır. Bu durumun, kullanışlılık, performans ve sürdürülebilirlik bakımlarından bazı ciddi sorunlara yol açması beklenebilir. Mobil alım-satım uygulamasının yerleşik teknolojiler kullanılarak yazılması gerekmektedir. Kullanıcı arayüzünün doğal yapısının bir sonucu olarak, bu teknolojiler platformlar arası kullanılan teknolojilere göre daha istikrarlı olmaktadır. Kotasyon, grafik, pozisyon ve hesap verilerinin sürekli akması, kullanıcı arayüzü üzerinde sabit bir yük oluşturmaktadır. Bunlardan dolayı, müşterinin mevcut mobil uygulamasının yeni baştan, yerleşik iOS ve Android uygulamaları olarak hazırlanması önerilmiştir. Elimizde yeni uygulamaların üzerine inşa edilebileceği DXtrade Mobil çözümü bulunduğu için, uygulamanın sıfırdan yazılması gerekmeyecekti. DXtrade Mobil yazılım kodunun kullanılarak yeni ve başka bir uygulama oluşturulmasını, ve özelleştirilmiş uygulamaların bunun üzerine inşa edilmesini de önerilmiştir. Bu sayede hızlı bir teslimat gerçekleştirilebilecekti. DXtrade Mobil kapsamında yer alan ağ geçidi, mobil uygulamalara kotasyon, grafik, hesap bilgisi ve diğer türden içeriği besleyen (gerçek zamanlı veya tarihsel) bir sunucu uygulamasıdır. Kümelenmiş bir devreye alım süreci içinde, mobil ağ geçidi yük dengeleyici bir işlev görmektedir. Sistemin uygulanma yapısı içinde, aracı kurumun ekosistemi ile kolay entegrasyonu sağlayacak, sunucu tarafında çalışacak Gate45 ürünümüz de bulunmaktadır. Müşterinin gerçek ve demo hesapları destekleyen 14 adet alım-satım sunucusu bulunmaktadır. Önerdiğimiz yapı oldukça basit olup, gelecekte genel mimari ve yaklaşımda bir değişikliğe gidilmeksizin alım-satım sunucularının sayısı değiştirilebilecektir. Uygulama şeması Süreç Müşterinin mevcut uygulaması yerleşik mobil alım-satım platformuna aktarılacaktır. Mobil ağ geçidi; mobil ön yüz, Müşteri İlişki Yönetimi (CRM) ve Gate45 için merkezi bir bağlantı noktası olarak kullanılacaktır. Çözüm, aşağıdaki proje kapsamını gerektirmektedir: DXtrade Mobil yazılım kodunun kopyalanması Mevcut uygulamada bulunan işlevlerin yerleştirilmesi Gate45 üzerinden müşterinin alım-satım sunucuları ile entegrasyon kurulması Sistemlerin her türlü durumu karşılayarak üst düzey bir kullanılabilirlik sunacak şekilde tasarlanması önerilmiştir. Ön taraf servisleri bir içerik teslimat ağı kullanılarak devreye alınacak, arka taraf servisleri ise otomatik ölçeklendirme, veya izole etme yöntemlerini kullanacaktır. Bütün sistemler yatay olarak ölçeklenebilir vaziyette olacaktır. Arka tarafın ara katman yazılımı, müşterinin alım-satım sunucuları ile arasında birden çok bağlantı kuracaktır. Böylece, birincil bağlantı kopsa dahi sistem çalışmaya devam edecektir. Yedek bağlantı kurulurken, bir yandan da kopan bağlantı onarılacaktır. Sonuçlar Yeni mobil alım-satım uygulaması için sistem tasarımı teslim edilmiştir. Tasarım müşterinin mevcut uygulamasının işlevlerini barındırırken, performans ve işlev başlıkları altındaki yeni gereksinimlerini karşılamaktadır. Eskiyen uygulama platformlar arası teknolojiler kullanılarak yazılmış olduğu için, bunun üzerine alım-satım işlevini eklemek uygun bulunmamıştır. Bu durumda kullanışlılık, performans ve sürdürülebilirlik bakımlarından bazı ciddi sorunlar görülebilecekti. Yeni uygulamalar iOS ve Android’e uygun teknolojiler kullanılarak hazırlanacak, yüksek performans ve pürüzsüz kullanıcı deneyimi sağlayacaktır. Yeni uygulamaların yük karşılama durumu aşağıda gösterilmiştir: ParametreDeğerSisteme giriş adediDakikada 150Emir adediDakikada 1500Grafik adediDakikada 350Widget mesaj adediDakikada 150HesaplarKullanıcı başına 1 adetÇevrimiçi olan azami eşzamanlı kullanıcı adedi5 000Mobil alım-satım platformu için yük parametreleri Mobil uygulamalar işlerin büyümesi durumunu karşılayabilecek şekilde, ölçeklenebilir olarak tasarlanmıştır. Hızlı bir teslimat yapılabilmesini teminen, yeni çözümlerin üzerine inşa edileceği taban olarak mevcut DXtrade Mobil çözümü önerilmiştir. İstemci-sunucu setlerinden oluşan bu uygulama, mobil alım-satım olanağı sağlamaktadır. Gerçek zamanlı portföy izleme, piyasa veri akışı, trader’lar için risk yönetim araçları, haber ve grafik gibi harici içerikler, bu uygulamanın özellikleri arasında yer almaktadır. iOS ve Android ortamlarına uygun mobil alım-satım uygulaması, trader’lara hem üst düzey performans, hem de pürüzsüz bir kullanıcı deneyimi sunmaktadır.
Bir Türk Şirketi için Spot Kriptopara Alım-Satım Platformu Geliştirilmesi 8 Aralık 2021 Müşteri Hakkında Müşterinin Türkiye’de işletmekte olduğu spot kriptopara alım-satım platformu, kullanıcılarına kriptoparalar ve itibari para (Türk Lirası) arasında anlık işlem yapma olanağı sağlamaktadır. İstanbul Ticaret Odası’na kayıtlı bir şirket olan müşteri, genel olarak tüm Türk mevzuatına, vergi bakımından da Maliye Bakanlığı denetim ve düzenlemelerine tabidir. Sorun Hizmetin piyasaya sürülebilmesi için, müşterinin sağlam ve güvenilir bir kripto alım-satım çözümüne ihtiyacı vardı. Son kullanıcılar platformu kullanarak para birimleri arasında kolaylıkla ve anlık olarak dönüşüm yapabilmeliydi. Türkiye’de oldukça rekabetçi bir piyasa bulunduğu için, hazırlanacak çözüm kolay ve hızlı bir alım-satım deneyimi yaşatmalı, ve aynı zamanda bir kullanıcı portalı üzerinden parasal varlıkların eşzamanlı yönetimine olanak sağlayarak müşteriyi rakiplerinin önüne geçirmeliydi. Müşteri işlem yaptırdığı döviz çiftlerinde Türk Lirasına da yer vermek istediği için ve Türk Lirası işlemleri için verilen emirlerin hedge edilmesi gerektiği için, kripto alım-satım çözümünün özel bir risk yönetim işlevi de içermesi gerekmekteydi. Çözüm Müşteri Türkiye finans yazılımı sektöründe kuvvetli referansları olan ve uluslararası alanda kripto alım-satım çözümleri aktif olarak kullanılan Devexperts ile irtibata geçmiştir. Bu kararda Devexperts’in hali hazırda müşterinin ihtiyaçlarına göre özelleştirilebilecek hazır bir çözümü olması da önemli bir etkendir. Öncelikle, hem web, hem de mobil ortamda çalışan bir kripto alım-satım platformu geliştirilmiştir. Bu platform içine, müşterinin trader’larının kolaylıkla kripto ve itibari para yatırıp çekmesini sağlayacak bir kullanıcı portalı yerleştirilmiştir. Bu müşteriye özel olarak, kullanıcı portalı ile aşağıdaki entegrasyonlar kurulmuştur: BitGo: müşterinin kriptopara formundaki varlıklarının saklandığı emanet cüzdanları için, ve kullanıcıların blok zincirinde para yatırma ve çekme işlemlerinin güvenli bir şekilde sonuçlandırılması içinSüreli ve tek seferlik şifre algoritması: Google ile Giriş ve kısa mesaj şeklinde iki öğe kullanılmıştır.Müşteri tanıma ve kara para ile mücadele konularında hizmet veren kuruluşlarÖdeme ağ geçidi; itibari para yatırma işlemlerini sonuçlandırmak üzereTürkiye’de yerleşik bir kısa mesaj hizmet sağlayıcı Ardından, müşteriye özel olarak geliştirilmiş olan hedge dönüşüm işlevinin uygulaması yapılmıştır. Piyasada likidite USD ve diğer başlıca para birimleri ve kriptoparadan oluşan para çiftleri (örneğin, BTC/USD) olarak ifade edildiği için ve müşteri de bir bacağı Türk Lirası olan para çiftlerinde (örneğin BTC/TRY) işlem yaptırmak istediği için, böyle bir ihtiyaç doğmuştu. Hedge dönüşüm özelliğinin işlevleri şunlardır: Piyasa veri akışındaki (kotasyon ve/veya Düzey2 ladder) USD cinsinden verileri kontrollü bir USD/TRY kuru kullanarak Türk Lirasına çevirmek.Gelen BTC/TRY emirleri için, işlem gerçekleşmeden önceki safhada (pre-trade), riskin en azından büyük bölümünü likidite sağlayıcılara iletilen BTC/USD emirleri ile hedge etmek (veya, emirleri B-Book olarak gerçekleştirerek riski üstlenmek).Riskin dönüşüme tabi kısmını hedge etmek (veya, B-Book olarak gerçekleştirerek riski üstlenmek). Proje kısa sürede tamamlanmış, müşteri hızlı bir şekilde ürünü piyasaya sunarak müşteri kabulüne başlamıştır. Sonuçlar Trader’ların kolaylıkla emir ilettiği ve bunların anında gerçekleştiği bir spot kriptopara alım-satım platformu Devexperts tarafından müşteriye teslim edilmiştir. Platform içinde özelleştirilmiş bir kullanıcı portalı ve çeşitli entegrasyonlar bulunmakta, trader’lar varlıklarını pürüzsüz ve güvenli bir şekilde yönetebilmektedir. Bu güçlü platform, müşterinin faaliyetlerini başlatarak Türkiye’deki diğer kripto borsaları arasında rekabetçi bir oyuncu olarak yerini almasını sağlamıştır. Çözümün devreye alınmasından sonra bir ay içinde müşteri yoğun saatlerde yedi yüz eşzamanlı kullanıcı adedine ulaşmış ve yedi binden fazla kullanıcı platforma kaydolmuştur. Kullanıcı adedi artmaya devam etmektedir.
Osmanlı Yatırım için Web ve Mobil Ortamlarda Çalışacak Hisse Senedi ve Türev Araç Alım-Satım Platformu 12 Kasım 2021 Osmanlı Yatırım hakkında Osmanlı Yatırım Menkul Değerler A.Ş., Türkiye’de yerleşik bir yatırım kuruluşudur. Şirket; aracılık, portföy yönetimi, saklama, yatırım danışmanlığı ve çevrimiçi alım-satım platform hizmetleri vermekte, müşterilerine hisse senedi, tahvil, döviz, vadeli işlemler, opsiyon ve yatırım fonu gibi çeşitli sermaye piyasası araçlarında işlem yapma olanağı sağlamaktadır. [case_study_company_logo] Sorun Osmanlı Yatırım, müşterilerine tüm varlık sınıflarında (opsiyonlar, tezgâh üstü FX ve CFD, hisse senetleri) işlem yapabilecekleri bir çevrimiçi platform sunmak istemektedir. Türk yatırımcıların taleplerini karşılamak için, web ve mobil ortamda bulunan hisse senedi ve türev araç alım-satım platformlarının entegre edilmesi gerekiyordu. Çözüm Osmanlı Yatırım, ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş bir alım-satım yazılımı geliştirilmesini talep etmiştir. Hazırladığımız teklifin şirket tarafından onaylanmasını takiben, sistem geliştirme çalışmalarına başlanmıştır. Projenin üzerine inşa edileceği taban olan dxTUR, özel olarak Türkiye piyasası ve Borsa İstanbul işlemleri için geliştirmiş olduğumuz alım-satım platformudur. Kullanılageldiği yıllar boyunca, dxTUR güvenlik, ölçeklenebilirlik, istikrar ve performans bakımlarından kendini kanıtlamıştır. Modüler yapısı sayesinde kolaylıkla özelleştirilebilmekte, hızlıca uygulanabilmekte, ve yeni varlık sınıfları ve widget’lar kolaylıkla eklenebilmektedir. Altı ay içinde, mobil ve web platformlarının markalanmış on yüzlerinin sistem geliştirme çalışmaları tamamlanmıştır. Gerçek zamanlı, gecikmeli ve piyasa derinlik verileri, aynı zamanda aracılık hizmetlerine dair analiz işlevi bu kapsamda yer almıştır. Artık Osmanlı Yatırım’ın müşterileri hem web üzerinden, hem de Android ve iOS uygulamaları vasıtasıyla Borsa İstanbul’da hisse senedi ve türev araç işlemleri yapabilmektedir. Alım-satım platformları, müşteri ilişki yönetimi (CRM) ve üçüncü taraf entegrasyonları ile birlikte şirket içi sistemlerde devreye alınmıştır. Mobil platform Devexperts’in veri iletim birimi olan dxFeed’de hazır bulunan Türk menkul kıymetleri veri akışı da çözüme entegre edilmiştir. Bu sayede Osmanlı Yatırım’ın kayıtlı kullanıcıları, söz konusu yeni uygulamalar içinden, belli bir hisse kodunda belirli bir süre boyunca gerçek zamanlı ve tarihsel verilere erişebilir hale gelmiştir. Web platformu Talep edilmesi halinde, teslimatı yapılan alım-satım platformları için bakım ve destek hizmetleri de sağlanmaktadır. Küresel salgının getirdiği bu belirsiz günlerde, müşteriler için dayanak noktası olabilmek istiyoruz. Türkiye piyasalarına erişim konusunda müşteri memnuniyetinin sağlanmasını teminen, 2010 yılından itibaren teknolojiye yatırım yapmaktayız. Her müşterinin değişik piyasa araçlarında, değişik alışkanlıklar ile alım-satım yaptığının bilincinde olarak, farklı ihtiyaçlara göre özelleştirilmiş platformlar sunuyoruz.Pınar Çakılkaya, Osmanlı Yatırım Genel Müdürü Sonuçlar Osmanlı Yatırım için Android ve iOS uygulamaları, ayrıca web terminali geliştirilerek, müşterilerine Borsa İstanbul’da hisse senedi ve türev araçlarda işlem yaptırabilmesinin önü açılmıştır. Alım-satım platformları müşteri ilişki yönetimi (CRM) ve üçüncü taraf entegrasyonları ile birlikte şirket içi sistemlerde devreye alınmıştır. Sistem geliştirme hizmetinin yanı sıra, Devexperts’in veri iletim birimi olan dxFeed’de hazır bulunan Türk menkul kıymetleri veri akışı da çözüme entegre edilmiştir. Platformlar halihazırda işler durumda olup, destek hizmetlerimiz de sürmektedir.
ABD’de Yerleşik Bir Aracı Kurumun Risk Hesaplama Aracı için Yatay Ölçekleme 17 Ağustos 2021 Müşteri Hakkında ABD’de yerleşik bir aracı kurum olan müşteri, 90’lı yıllarda piyasaya sürülmüş olan, kendisine ait bir platform üzerinden finansal varlıkların alım-satımını yaptırmaktadır. Söz konusu finansal varlıklar arasında hisse senetleri, imtiyazlı hisse senetleri, vadeli işlem kontratları, BYF’ler, foreks, opsiyonlar, kriptopara, yatırım fonları ve sabit getirili menkul kıymetler yer almakta, aracı kurum ayrıca kredili alım-satım ve nakit yönetim hizmetleri de sunmaktadır. Şirketin müşteri sayısı 11 milyon olup, bu müşterilerin varlıkları 1 trilyon Dolara ulaşmaktadır. Alım-satım platformundan her gün 500.000’den fazla işlem geçmektedir. Sorun Şirketin artık eskimiş olan risk hesaplama aracında işlem gören hesap adedi düzenli ve logaritmik olarak artmaktaydı. Üstelik, başka bir şirket ile yeni gerçekleşen birleşmeden dolayı, hesap sayısının ikiye katlanması beklenmekteydi. Risk hesaplama aracı neredeyse azami kapasitede çalışmakta iken, müşteri dikey ölçekleme yönünde tüm bilişim kaynaklarını tüketmiş durumdaydı. Böylece, tahsis edilen çok büyük bellek blokları (her bir Java süreci başına yüzlerce gigabayt), performans sorunlarına yol açmıştı. Mevcut durumun tüm yönleri dikkate alındığında, sistem performansını artıracak ve risk hesaplama süresini iki dakikadan 15 saniyeye indirecek bir çözüme ihtiyaç duyulmaktaydı. Risk hesaplama süresi, bir hesabın risk hesaplama kuyruğuna girdiği an ve operasyonun sonuçlandığı an arasındaki süre olarak dikkate alınmaktadır. Çözüm Devexperts daha önce de bu müşteri ile çalıştığı için, sistem özellikleri bilinmekteydi: sürekli artan hesap adedi, ve bununla ilişkili olarak yavaşlayan performans. Söz konusu performans ve gecikme sorunlarının çözülmesine yönelik olarak yapılacak teknoloji ve algoritma araştırmalarında, müşteri mümkün olduğunca geniş perspektiften bakılmasını istemiştir. Müşteri, sistem görevlerini onlarca ana makine arasında bölüştürmekteydi. Bu konu derinlemesine araştırıldıktan sonra, bellek içi data grid çözümünün Apache Ignite kullanılarak yeniden yapılandırılmasına ve güncellemenin eski sisteme uygulanmasına karar verilmiştir. Bu çözüm sayesinde, müşteri ana makine adedini ciddi oranda artırarak performansta artış ve gecikme sürelerinde azalma sağlayabilecekti. Bellek içi data grid çözümü, birbirine bağlı sistem görevlerinin yerine getirilmesi için yüzlerce ana makineyi birleştirebilmektedir. Geliştirilen çözüm içinde, hesapların risk hesaplamaları yapılırken bu birleştirme işe yaramaktadır. Bu çözüm ile, müşteri sistem görevlerini ana makineler arasında yeknesak ve verimli bir şekilde dağıtabilecek, ardından sisteme hesaplama talebi iletebilecektir. Bu talep iletme sürecine “map-reduce” adı verilmektedir. Burada müşteri Apache Ignite API’sini kullanarak sisteme hesaplama talebi iletmekte, bu talepler de ana makinelerden oluşan büyük bir ağa iletilmektedir. Ana makinelerin her biri, kullanıcı talep parametreleri içinden kendisine düşen kısmını yanıtlayacaktır. Bu çözümün devreye alınması, müşteriye artık çok daha fazla hesap işleyebilme olanağı vermiş, yatay ölçekleme yönünde uzun vadeli fırsatlar sunmuştur. Bellek içi data grid çözümünü önerdiğimiz zaman, bunun bu sorun özelinde anahtar teslim, veya kesin çözüm olmadığını biliyorduk. Çözümün müşterinin ihtiyaçlarını ve amaçlarını karşılayabilmesi için, çok gayret sarf edilmiştir. Devexperts uzmanları, bellek içi data grid çözümünün ince ayarlarının yapılmasını, ayrıca hesaplama algoritmasının ve hesapların yeni risk hesaplama aracına aktarılmasını sağlamıştır. Uygulamadan önce ve sonra: performans parametreleri ve donanım gereksinimleri Eski risk hesaplama aracıYeni risk hesaplama aracıDonanım8 adet büyük sunucu, her biri 48 CPU çekirdekli, her bir sunucuya yüzlerce gigabayt’lık öbek atanmış40 adet genel amaca yönelik sunucu, her biri 16 CPU çekirdekli, toplamda 80 adet grid node’u, her bir node başına 48Gb öbekHesap Adedi2M5MGecikme2 dakika1-2 saniyeÇöp toplama duraklamasıZamanın %15-25’iZamanın %2-3’üOrt. CPU kullanımı (ya da, verimlilik)%30-40%90-95Dinamik, yatay ölçeklemexvHata toleransıxv Sonuçlar Müşterinin eski sistemi sadece onlarca ana makineyi desteklerken, bellek içi data grid çözümü yüzlerce adedi desteklemektedir. Öncelikle, müşterinin hesap ve algoritma verileri korunmuştur. Nihayetinde, yaptığımız çalışmalar sayesinde her bir ana makineye tahsis edilen öbek bellek ve hesap adedi azalmıştır. Bu şekilde, hesaplamalar çok daha hızlı bir şekilde sonuçlandırılabilmiştir. Ana makine başına düşen hesap sayısı azaldıkça, sistemin veri işleme süreci kısalmaktadır. İlk durumda müşterinin gecikme süresi 2 dakika iken, bunun 15 saniyeden az olmasını istemişlerdi. Hem bellek içi data grid çözümü, hem de kapsamlı ve destekleyici araştırma ve sistem geliştirme çalışmasını takiben, 1-2 saniyelik gecikme süresi elde edilmiştir. Müşterinin sistemi artık on milyonlarca hesabın verisini işlemektedir.
ABD’de Yerleşik Bir Aracı Kurum için SPAN Teminatlandırma Uygulaması 19 Temmuz 2021 Müşteri Hakkında ABD’de yerleşik bir aracı kurum olan müşteri, dünyanın her yanından bireysel ve kurumsal yatırımcılara hizmet vermektedir. Aracı kurum kendi müşterilerine analiz platformu üzerinden, tüm başlıca ABD borsalarına ve piyasa merkezlerine bir tıkla erişim sağlamaktadır. Bu platformda otomatik alım-satım stratejileri uygulanabilmekte, bunlar sürekli olarak takip ve test edilebilmektedir. Sorun Müşteri işlem yaptırdığı ürünlere opsiyon ve vadeli işlemleri eklemek istiyordu, ancak mevcut alım-satım platformunda SPAN teminatlandırma yönteminin uygulanması konusunda bazı sorunlar çıkmıştı. SPAN yönteminin alım-satım platformuna yeni sürüm çıkarılarak yerleştirilmesi yerine, sisteme mükemmel bir şekilde entegre olan harici bir servis şeklinde sunulması istenmekteydi. Bir yandan da, SPAN teminatlandırma sistemini hedge edilmemiş vadeli işlemler için uygulanan farklı algoritmalar ile bağdaştıracak bazı sofistike portföy hesaplama kurallarına ihtiyaç duyulmaktaydı. Müşteri SPAN hesaplamaları sırasında geçecek süre konusunda da kaygılıydı, buna bir sınır koyulmalıydı. SPAN teminatlandırma yönteminde; ne kadar daha fazla emir ve pozisyon varsa, algoritmanın portföyü analiz etmesi de o kadar daha fazla sürmektedir. Bir yandan da, emirler gerçekleştikçe portföyün sürekli yeniden değerlemeye tabi tutulması gerekmektedir. Müşteri, teminat hesaplama yöntemi için sistem geliştirme çalışmalarının deneyimli bir yazılım hizmet sağlayıcısı tarafından yapılmasına karar vermişti. Talep edilen teminat hesaplama mantığının çerçevesi şöyleydi: Portföyün mevcut teminat gereksinimi (ana hesap ve alt hesaplar bazında)İşlem öncesi (pre-trade) emir doğrulamaVarsayımsal analiz Son olarak, bazı borsalara vadeli işlem ve opsiyon emirlerinin iletilmesi için altyapı çalışması talep edilmişti. Bu borsalar: CBOT, CFE, CME, COMEX, EUREX, ICEBS, ICEEU, ICEUS ve NYMEX. Çözüm Daha önce ABD’de yerleşik başka şirketlere benzeri hizmetleri sağlamış olan ve bünyesinde ilgili konunun uzmanı olan profesyoneller bulunan Devexperts, müşterinin tercihi olmuştur. Devexperts tüm gereksinimleri karşılamak için birbirinden bağımsız üç adet sistem işlevi hazırlanmasını teklif etmiş, bu şekilde mevcut sistem ile entegrasyonun kolayca sağlanabileceği düşünülmüştür: Vadeli işlem ve opsiyon işlemleri kapsamındaki teminat gereksinimlerinin mantığını oluşturacak olan “Teminat İşlevi”:SPAN’e uygun ürünler için SPAN teminat hesabıSPAN’e uygun olmayan ürünler için hedge edilmeyen vadeli işlem teminatıHesap/ürün bazında tanımlanan, gün içi hafifletilmiş teminat gereksinimiHesap bazında tanımlanan artırılmış teminat gereksinimiMüşterinin grafik kullanıcı arayüz terminallerinde pozisyonların algoritmik ve manuel olarak gruplanmasından sorumlu olacak bir “Pozisyon Gruplama İşlevi”.Vadeli işlem ve opsiyon piyasaları için teorik fiyatları sağlayan bir “Opsiyon Fiyatlama İşlevi”. Teminat İşlevinin hem SPAN yöntemini, hem de hedge edilmeyen vadeli işlemler için teminat hesaplamasını gerçekleştirmesi gerekirken, SPAN algoritmasının CME metodolojisine uygun olması gerekmekteydi. SPAN yöntemine uygun olan ve olmayan kontratlardan oluşan karma bir portföy için de teminat hesaplaması yapılabilmeliydi. Devexperts, Teminat İşlevini müşterinin arka taraf sistemlerinin dâhili bir bileşeni olmak üzere tasarlamıştır. Bu yapıda tanımlamalar, pozisyonlar, emirler, teminatlandırma ayarları, dönüşüm oranları, ana/alt hesap ilişkileri ve teorik opsiyon fiyatları gibi veriler Teminat İşlevine aktarılmaktadır. Devexperts bu entegrasyonlar, desteklenen API’ler, veri formatları ve kullanım senaryolarına dair tüm teknik detayları belgelemiştir. Devexperts Teminatlandırma İşlevini dâhili bir bileşen olarak tasarlamıştır Pozisyon Gruplama İşlevi, müşteri portföylerindeki pozisyonları algoritmik ve önceden belirlenmiş kurallara göre gruplamak üzere tasarlanmıştır. Müşterinin arka taraf sistemleri ile iletişim halinde olacak, Teminat İşlevi için geliştirilmiş olan entegrasyon uç noktalarını ve protokolleri kullanarak portföy pozisyon verilerini alacaktır. Pozisyon Gruplama İşlevi, müşterinin mevcut gruplama mantığını desteklemek için kalıcı belleğe ihtiyaç duymaktaydı Likiditesi az olan opsiyon kontratları söz konusu olduğunda, Teminat İşlevi Net/Uzun/Kısa Opsiyon değerlerini hesaplamak için teorik opsiyon fiyatlarına ihtiyaç duymaktaydı. Buna yönelik olarak, münferit bir bağlantı noktası üzerinden Opsiyon Fiyatlama İşlevi geliştirilmiş, müşterinin diğer risk yönetim araçlarının ve son kullanıcı arayüzünün teorik fiyatları ve Greek’leri alması sağlanmıştır. Opsiyonların fiyatlanması için, Devexperts iştiraki dxFeed’in dxPrice isimli bulut hizmetinin kullanılması önerilmiştir. Bu hizmet opsiyon piyasa verisini almakta ve arbitrage-free (türevleri ve alternatif piyasaları dikkate almayan) teorik fiyatları ve Greek’leri veri akışı olarak sağlamaktadır. dxFeed’in proje kapsamına dâhil olan tüm borsalar için piyasa veri akışı bulunmaktadır. Bu üç işlevin devreye alınması ile, müşteri SPAN yöntemine uygun vadeli işlem ve opsiyonlar için SPAN yöntemini, SPAN yöntemine uygun olmayan ürünler için ise hedge edilmeyen vadeli işlemlere uygun bir teminatlandırma yöntemini uygulayabilir hale gelecektir. Önerilen çözüm, istenen tüm borsalarda yapılan işlemleri de desteklemektedir. Sonuçlar Devexperts tarafından, müşteri için kapsamlı bir sistem tasarımı yapılmıştır. Bu tasarımı kullanarak, müşteri SPAN yöntemine uygun vadeli işlem ve opsiyonlar için SPAN yöntemini, SPAN yöntemine uygun olmayan ürünler için ise hedge edilmeyen vadeli işlemlere uygun bir teminatlandırma yöntemini uygulayabilir hale gelecektir. Bu kapsamda teslim edilenler; üst ve alt seviye tasarım, tasarım plan/çizimleri ve veri akış şemaları olmuştur. Proje tasarımında müşterinin gereksinimlerini karşılamak üzere üç adet münferit işlev yer almıştır: portföyün mevcut teminat gereksinimi, işlem öncesi (pre-trade) emir doğrulama, ve varsayımsal analiz. Bunlar müşterinin mevcut alım-satım platformuna rahatlıkla uyarlanabilecek, ve talep edilen tüm borsaları destekleyecektir.
